درمان رگ به رگ شدن مچ دست با فیزیوتراپی
آیا تابحال هنگام باز کردن درب سنگین یا زمین خوردن ناگهانی، دردی تیر کشنده در مچ دستتان احساس کرده اید؟ احتمالاً با رگ به رگ شدن مچ دست رو به رو بوده اید؛ آسیبی که در آن رباط های اطراف مفصل بیش از حد کشیده یا پاره می شوند. خوشبختانه، فیزیوتراپی با تلفیق تمرین های تخصصی، درمان دستی و تکنیک های تسکین درد می تواند روند بهبود را سرعت داده و شما را در کوتاه ترین زمان به انجام کار های روزمره بازگرداند. نکته قابل توجه این است که اگر درمان به موقع آغاز شود، معمولاً از جراحی بی نیاز می شوید. در ادامه، تمام آنچه باید درباره علل، نشانه ها، پیشگیری و درمان رگ به رگ شدن مچ دست بدانید را به زبان ساده مرور می کنیم.
منظور از رگ به رگ شدن مچ دست چیست؟
رگ به رگ شدن یا پیچ خوردگی مچ دست زمانی رخ می دهد که نیروی ناگهانی مانند افتادن روی دست باز یا ضربه مستقیم بیش از توان کشسانی رباط ها باشد و تار های آن ها دچار میکروپارگی یا پارگی کامل شود. این آسیب با کشیدگی ساده تاندون تفاوت دارد، زیرا رباط ها بافت های نگه دارنده بین استخوان ها هستند و وظیفه پایداری مفصل را بر عهده دارند. از آن مهم تر اینکه درجه آسیب می تواند از خفیف (کشش بیش از حد) تا شدید (پارگی کامل رباط) متغیر باشد؛ در موارد شدید ممکن است بی ثباتی مفصل ایجاد شده و نیاز به مداخله جراحی پیدا شود.علائم رگ به رگ شدن مچ دست کدامند؟
| علامت | شرح |
| درد | احساس درد در محل آسیب، که اغلب با حرکت مچ دست بدتر می شود. درد می تواند خفیف، متوسط یا شدید باشد. |
| تورم (التهاب) | ناحیه آسیب دیده بلافاصله یا چند ساعت پس از حادثه متورم می شود. این تورم ناشی از تجمع مایعات در بافت های نرم است. |
| کبودی (خون مردگی) | به دلیل پارگی عروق خونی کوچک در زیر پوست، ممکن است تغییر رنگ پوست (کبودی) در محل آسیب دیده مشاهده شود. |
| سفتی و کاهش دامنه حرکتی | فرد نمی تواند مچ دست خود را به طور کامل خم، صاف یا بچرخاند. حرکت دادن مچ دست دردناک است. |
| احساس گرما | ممکن است به دلیل التهاب، ناحیه آسیب دیده نسبت به قسمت های دیگر پوست، گرم تر به نظر برسد. |
علائم هشداردهنده (لزوم مراجعه به پزشک)
اگر علائم زیر را تجربه کردید، باید حتماً فوراً برای معاینه ، درمان رگ به رگ شدن مچ دست و تصویربرداری به پزشک مراجعه کنید، زیرا ممکن است نشانه ی شکستگی استخوان یا آسیب جدی رباط باشد:
- درد بسیار شدید که با استراحت و داروهای مسکن بهبود نمی یابد.
- شنیدن صدای "تَق" هنگام وقوع آسیب.
- ناتوانی کامل در حرکت دادن مچ دست یا گرفتن اشیاء.
- تغییر شکل واضح در مچ دست یا برآمدگی غیرعادی (نشانه ی احتمالی دررفتگی یا شکستگی).
- بی حسی یا احساس گزگز در انگشتان دست (نشانه ی آسیب عصبی).
برای آسیب های خفیف، مرحله درمان رگ به رگ شدن مچ دست معمولاً شامل متد RICE (استراحت، یخ، فشار ملایم و بالا نگه داشتن) است.
بررسی روش های درمان رگ به رگ شدن مچ دست
درمان رگ به رگ شدن مچ دست (پیچ خوردگی) به شدت آسیب بستگی دارد. در اغلب موارد (آسیب های خفیف تا متوسط)، درمان های غیرجراحی و محافظه کارانه موفقیت آمیز هستند. درمان به سه مرحله کلی تقسیم می شود:۱. فاز حاد (کمک های اولیه)
در ساعات اولیه پس از آسیب، هدف اصلی کاهش درد، تورم و جلوگیری از آسیب بیشتر است. از متد RICE استفاده می شود:| روش درمان | شرح |
| Rest (استراحت) | مچ دست را بی حرکت نگه دارید. از انجام فعالیت هایی که باعث درد می شوند، خودداری کنید. ممکن است استفاده از یک آتل یا بریس موقت لازم باشد. |
| Ice (یخ گذاری) | یخ را بلافاصله برای کاهش تورم و بی حس کردن درد به کار ببرید. یخ را در یک حوله بپیچید و ۲۰ دقیقه روی ناحیه بگذارید، سپس ۲۰ دقیقه فاصله بدهید. این کار را چند بار در روز تکرار کنید. |
| Compression (فشار) | از یک باند کشی (مانند بانداژ الاستیک) برای پیچیدن ملایم مچ دست استفاده کنید تا تورم کاهش یابد. توجه: باند را آنقدر محکم نبندید که باعث بی حسی یا کبودی انگشتان شود. |
| Elevation (بالا نگه داشتن) | مچ دست را بالاتر از سطح قلب نگه دارید (مثلاً روی بالش یا پشتی صندلی) تا به برگشت مایعات و کاهش تورم کمک کند. |
- داروها: استفاده از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن (با تجویز پزشک) می تواند به کاهش درد و التهاب کمک کند.
۲. فاز بهبودی و توانبخشی
پس از چند روز که درد حاد و تورم فروکش کرد، تمرکز روی بازگرداندن دامنه حرکتی و قدرت مچ دست است:- فیزیوتراپی و ورزش درمانی: این مرحله برای رگ به رگ شدن های متوسط و شدید بسیار حیاتی است. فیزیوتراپیست تمریناتی را برای شما طراحی می کند که شامل:
- تمرینات دامنه حرکتی: حرکات ملایم برای جلوگیری از سفتی مفصل.
- تمرینات تقویتی: استفاده از وزنه های سبک یا خمیر مخصوص (Putty) برای بازگرداندن قدرت عضلات مچ دست و ساعد.
- تمرینات تعادلی و حس عمقی (Proprioception): برای بهبود ثبات مفصل و جلوگیری از آسیب مجدد.
- تغییر روش فعالیت ها: اجتناب از فعالیت هایی که فشار زیادی به مچ دست وارد می کنند تا رباط ها زمان کافی برای ترمیم داشته باشند.
۳. درمان تخصصی (برای آسیب های شدید - درجه ۳)
درمان رگ به رگ شدن مچ دست به صورت تخصصی: اگر رباط ها به طور کامل پاره شده باشند (پیچ خوردگی درجه ۳)، ممکن است نیاز به اقدامات تخصصی تر باشد:- بی حرکتی طولانی مدت: استفاده از گچ یا آتل به مدت چند هفته برای اطمینان از ترمیم کامل رباط پاره شده.
- جراحی: در موارد بسیار نادر که رباط به طور کامل پاره شده باشد و با روش های دیگر ترمیم نشود، یا زمانی که آسیب شامل شکستگی استخوان های کوچک مچ دست (مانند استخوان اسکافوئید) باشد، ممکن است جراحی برای ترمیم یا بازسازی رباط آسیب دیده لازم شود.
