پارکینسون چیست و چگونه زندگی افراد را تحت تأثیر قرار می دهد؟
پارکینسون چیست و چه تاثیری روی زندگی افراد دارد؟ پارکینسون یک اختلال عصبی پیش رونده است که به تدریج باعث اختلال در حرکت، لرزش و سختی عضلات می شود. در این بیماری، نورون هایی که مسئول تولید ماده ی شیمیایی مهمی به نام دوپامین هستند آسیب می بینند یا می میرند. کاهش دوپامین باعث عدم هماهنگی عضلات و اختلال در حرکات ارادی بدن می شود، که شایع ترین نشانه ی این بیماری است.برای بیماران مبتلا، روش های حمایتی مثل فیزیوتراپی در قزوین می تواند نقش مهمی در حفظ حرکت، انعطاف عضلات و تعادل بدن داشته باشد و کیفیت زندگی روزمره را بهبود دهد. شایان ذکر است که بیماری پارکینسون فقط با لرزش بدن تعریف نمی شود؛ بلکه شامل مجموعه ای از علائم حرکتی و غیرحرکتی است که زندگی روزمره فرد را تحت تأثیر قرار می دهند. این بیماری معمولاً در افراد بالای ۵۰ سال شروع می شود، اما در موارد نادر جوانان نیز ممکن است مبتلا شوند.علت پارکینسون چیست؟
آیا تاکنون از خود پرسیده اید علت واقعی بیماری پارکینسون چیست و چرا سیستم عصبی تحت تأثیر قرار می گیرد؟ دانشمندان معتقدند که این بیماری ناشی از تلف شدن یا آسیب نورون هایی است که در مغز، خصوصاً در ناحیه ای به نام Substantia Nigra قرار دارند. این نورون ها دوپامین تولید می کنند؛ ماده ای که مسئول هماهنگی حرکت است. هرچند علت دقیق پارکینسون هنوز شناخته شده نیست، تحقیقات نشان می دهند ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز آن نقش دارد. جالب است بدانید که قرار گرفتن در معرض برخی سموم، مثل آفت کش ها یا آلودگی های محیطی، ممکن است خطر ابتلا را افزایش دهد، هرچند شواهد قطعی نیست. از آن مهم تر این که تغییرات در پروتئینی به نام آلفا-سینوکلئین که در ساختارهای میکروسکوپی به نام Lewy bodies یافت می شود، یکی از نکات کلیدی در تحقیقات درباره علت پارکینسون محسوب می شود.علائم بیماری پارکینسون چیست؟
اولین سؤال که برای بسیاری پیش می آید این است: علائم پارکینسون چیست و چگونه آن را تشخیص دهیم؟ این بیماری معمولاً با لرزش خفیف یک دست شروع می شود که ممکن است در ابتدا نادیده گرفته شود. با گذشت زمان، لرزش ها شدیدتر، حرکات کندتر و عضلات سفت تر می شوند. نکته قابل توجه این است که علائم فقط شامل حرکات نیستند؛ علائم غیرحرکتی مانند مشکلات خواب، اضطراب، از دست دادن حس بویایی، یبوست و خستگی نیز شایع هستند. بسیاری از بیماران گزارش داده اند که برخی از این نشانه ها سال ها قبل از علائم حرکتی ظاهر شده اند. علاوه بر کندی حرکت و لرزش، مشکلاتی مثل دشواری در راه رفتن، ضعف تعادل، صحبت کردن آهسته یا نامفهوم و حتی مشکلات در نوشتن نیز از علائم شایع هستند که باید برای تشخیص دقیق جدی گرفته شوند.چگونه پارکینسون تشخیص داده می شود؟
آیا می دانید تشخیص پارکینسون چیست؟ پارکینسون بیشتر با بررسی علائم بالینی و معاینه ی دقیق پزشک متخصص مغز و اعصاب تشخیص داده می شود، زیرا هیچ آزمایش خون یا تصویربرداری خاصی برای تایید قطعی بیماری وجود ندارد. معمولاً پزشک تاریخچهٔ پزشکی فرد، نشانه ها و میزان پیشرفت آن ها را بررسی می کند. نکته این است که بسیاری از علائم پارکینسون می توانند شبیه بیماری های دیگر باشند؛ بنابراین پزشکان معمولاً برای رد سایر علل، معاینات بیشتری انجام می دهند. روش های تصویربرداری مثل MRI یا اسکن های خاص در مواقعی استفاده می شوند تا دیگر اختلالات مغزی را حذف کنند.عوارض بیماری پارکینسون چیست؟
آیا بیماری پارکینسون فقط روی حرکت تأثیر می گذارد؟ پاسخ منفی است! از آن مهم تر این که این بیماری می تواند باعث مشکلات غیرحرکتی شود که کیفیت زندگی را بسیار تحت تأثیر قرار می دهند. در مراحل پیشرفته، برخی افراد ممکن است دچار مشکلات شناختی مانند مشکلات حافظه، زوال عقل، افسردگی یا اضطراب شوند. مشکلات بلع و گفتار هم می توانند به مرور زمان تشدید شوند. از جمله دیگر عوارض ممکن است اختلال در خواب، بی اختیاری ادرار، یبوست یا تغییرات در فشار خون باشد که همه این ها نیازمند مراقبت های تخصصی و تیمی برای پشتیبانی بیمار هستند.روش های درمان بیماری پارکینسون چیست؟
یکی از سؤالات رایج این است که آیا درمان پارکینسون چیست و آیا این بیماری قابل بهبود کامل است؟ جالب است بدانید که تا کنون هیچ درمان قطعی برای پارکینسون پیدا نشده، اما روش هایی وجود دارند که می توانند علائم را به طور قابل توجهی کاهش دهند و کیفیت زندگی را بهبود بخشند. پزشکان معمولاً داروهای افزایش دهنده یا جایگزین کنندهٔ دوپامین تجویز می کنند تا حرکت و کنترل عضلات بهتر شود. اگر داروها دیگر مؤثر نباشند، روش های جراحی مثل تحریک عمقی مغز (DBS) ممکن است در کنترل لرزش و حرکات غیرارادی کمک کننده باشد، هرچند این روش هم بیماری را متوقف نمی کند. نکته قابل توجه این است که همراه با درمان های پزشکی، روش های حمایتی مثل فیزیوتراپی، گفتار درمانی و ورزش های هدفمند می توانند به حفظ تعادل، انعطاف پذیری و استقلال حرکتی کمک کنند.دارو درمانی و کنترل کمبود مواد شیمیایی در مغز
بیماری پارکینسون وقتی شروع می شود که سطح یک ماده شیمیایی خاص در مغز که باعث حرکت طبیعی بدن می شود کاهش می یابد. درمان های دارویی هدف شان این است که:- یا این ماده شیمیایی را به مغز برسانند،
- یا میزان اثر آن را در مغز افزایش دهند،
- یا سلول های مغز را تحریک کنند تا مانند قبل عمل کنند.
- لرزش دست و پا کاهش یابد،
- کندی حرکت کمتر شود،
- سفتی و خشکی عضلات کاهش پیدا کند،
- تعادل و توانایی راه رفتن بهتر شود.
ورزش و فیزیوتراپی
تمرینات بدنی بسیار مهم هستند چون بیماری پارکینسون باعث می شود که عضلات سفت شوند و بدن کمتر انعطاف داشته باشد. ورزش و تمرینات کمک می کنند تا:- عضلات نرم تر شوند و دامنه حرکت بیشتر شود،
- قدرت و تعادل بدن افزایش یابد و خطر زمین خوردن کمتر شود،
- توانایی انجام کارهای روزمره مثل لباس پوشیدن، راه رفتن و بلند شدن از صندلی بهتر شود.
کاردرمانی و تمرین های توان بخشی
کاردرمانی یعنی تمرین و یادگیری راه هایی برای انجام کارهای روزمره با آسان ترین و کم خطرترین روش. مثال ها:- یاد گرفتن نحوه گرفتن اشیاء یا غذا خوردن بدون مشکل،
- راهکارهایی برای نوشتن و استفاده از وسایل شخصی،
- تمرین برای راه رفتن روی زمین لغزنده یا پله ها.
در این میان، فیزیوتراپی نقش بسیار مهمی دارد و می تواند به شکل هدفمند روی بخش های مختلف بدن کار کند:
-
فیزیوتراپی دست: برای کاهش سفتی، بهبود حرکات ظریف و توانایی گرفتن اشیاء میتوانید از خدمات فیزیوتراپی دست در قزوین.
-
فیزیوتراپی مچ و پا: برای تقویت تعادل، بهبود راه رفتن و کاهش خطر زمین خوردن میتوانید از خدمات فیزیوتراپی مچ و پا در قزوین.
-
فیزیوتراپی زانو و لگن: برای حفظ توانایی حرکت مفاصل و کمک به راه رفتن راحت تر میتوانید از خدمات فیزیوتراپی زانو و لگن در قزوین.
تمریناتی مثل راه رفتن، حرکات کششی، یوگا و حرکات مخصوص تعادل نیز بسیار مفید هستند و میتوانند همراه با فیزیوتراپی نتایج بهتری ایجاد کنند.
گفتار درمانی هم برای کسانی که مشکل در صحبت کردن یا بلع دارند مفید است و باعث می شود:- صحبت کردن واضح تر شود،
- بلع غذا ایمن تر و راحت تر شود،
- خستگی کمتر شود.
روش های جراحی برای موارد پیشرفته
گاهی داروها یا تمرین ها کافی نیستند و بیمار هنوز مشکلات زیادی دارد. در این شرایط، جراحی خاصی انجام می شود که:- فعالیت سلول های مغز را تنظیم می کند،
- لرزش و سفتی عضلات را کاهش می دهد،
- حرکت و تعادل را بهتر می کند.
سبک زندگی و مراقبت های روزمره
- رژیم غذایی سالم و متنوع برای حفظ انرژی و سلامت بدن،
- ورزش منظم و کشش عضلات، حتی اگر کوتاه باشد، مفید است،
- خواب کافی و کاهش استرس، چون استرس علائم را تشدید می کند،
- داشتن برنامه منظم روزانه برای فعالیت ها و تمرین ها کمک می کند زندگی راحت تر شود.
- داروها یا روش های شیمیایی: کمبود مواد مغزی را جبران می کنند و علائم حرکتی را کاهش می دهند.
- ورزش و فیزیوتراپی: عضلات را انعطاف پذیر و بدن را متعادل نگه می دارند.
- کاردرمانی و گفتار درمانی: کمک به انجام کارهای روزمره و صحبت کردن راحت تر.
- جراحی مخصوص: برای کنترل علائم شدید و مقاوم به درمان های دیگر.
- سبک زندگی سالم: مکمل درمان ها و بهبود کیفیت زندگی.
